Jim Thorpe: Her türlü sporu yapan atlet
8/30/2009 02:08:00 ÖÖ
0 yorumlar
Dünya Şampiyonası sona erdi ama Golden League ile atletizme doymaya devam ediyoruz. Gündemdeki isim genellikle Usain Bolt oluyor. Bolt rekorları alt üst etmiş olabilir, tebrik de ettik, ama biraz tarih sayfalarını taradığımız zaman Bolt'un ulaşamayacağı başarılı atletlerin olduğunu görüyoruz. Fotoğraflarda gördüğünüz atletler bir oimpiyat takımı değil. Olimpiyat takımı gibi bir atlet. Yani hepsi aynı kişi: Jim Thorpe. Babası İrlandalı annesi Kızılderili. Modern spor dünyasının çok yönlü atletlerinden birisiydi. Herkes idman yaparken, Thorpe hiç idman yapmadan başarılara ulaşıyordu.
1912 Olimpiyatlarda pentatlon ve dekatlon dallarında altın madalya, Amerikan futbolu’nda kolej ve profesyonel liglerde yıldız oyunculuk, Amerika Ulusal Beyzbol Ligi’nde ve basketbolda kariyer yapmış bir sporcudur. Fakat Olimpiyatlarda yarışmadan önce, İkinci Beyzbol Liginde iki sezon profesyonel olarak oynadığı tespit edilince çıkınca amatör yarışma kurallarına aykırı olduğu için madalyaları elinden alındı. Ancak ölümünden otuz yıl sonra aklanmış ve madalyalar ailesine geri tekrar verilmiştir.
İsveç'te yapılan 1912 Yaz Olimpiyatlarında iki yeni disiplin eklendi. Pentatlon ve Dekatlon. Pentatlon, beş ayrı daldaki yarışlardan oluşan atletizm yarışmasıdır (binicilik, eskrim, atıcılık, yüzme, kros). Dekatlon ise, 10 yarıştan oluşan yarışmadır. Bu yarışma iki gün içerisinde gerçekleşir ve atletlerin tüm branşlardaki performansı değerlendirilir (100 m., Uzun atlama, Gülle atma, Yüksek atlama, 400 m, 110 m. engelli, Disk atma, Sırıkla yüksek atlama, Cirit atma, 1500 m. koşu). Jim Thorpe bu iki disiplinde de altın madaylayı kazandı. Pentatlonda kazandığı gün, yorgun biçimde Yüksek atlama'da yarıştı. Birinci olamadı ama iyi bir derece aldı. O yıl madaylalar son gün veriliyordu ve İsveç Kralı Gustav V. törende madalyaları takarken, "Sen dünyanın en büyük Atletisin" diyerek gururlandırdı.
Fakat 1913 yılında bazı gazetelerin haber yapmasıyla madalyalarından oldu. İkinci Beyzbol Liginde iki sezon profesyonel olarak oynadığı tespit edildi. Amatör yarışma kurallarına aykırı olduğu için madalyaları tekrar geri vermek zorunda kaldı. 1916 yılında Amerikan Futbol takımın New York Giants'a transfer oldu. Yıllar içinde kariyerine Beyzbol ve Basketbol'u da kattı. Kariyerine son noktayı koyduktan sonra Thorpe bocalamaya başladı. Ailesini geçindirmekte zorlanınca farklı işlere yöneldi. İnşaatlarda ve kapı görevlisi olarak çalıştı. 1932 Los Angeles Olimpiyatları şeref konuğu olarak davet edildi. 1950 yılında ünlü haber Ajansı Associated Press (AP), Spor Gazetecileri arasında düzenlenen ankette Jim Thorpe'u 20. yüzyılın başlarındaki en mükemmel atlet seçti. Başka bir ankette ise aynı dönemin en iyi Amerikan Futbol oyuncusu seçildi.
1951 yılında Jim Thorpe'un hayat hikayesini anlatan "All-American" filmi beyaz perdede oynadı. Jim'i ünlü aktör Burt Lancaster oynadı. Daha sonra Thorpe da bir çok filmde figüran olarak oynasa da, oyunculuk yeteneği olmadığından Hollywood'un havasını çok az koklayabildi. Adına bir çok kitap yayınlandı. Kansere yakalanan Thorpe 1953 yılında öldü. 1986'dan itibaren Kolej Liginde sezonun en iyi defans oyuncusuna Jim Thorpe ödülü veriliyor. ABD Postası 1998 yılında Jim Thorpe'un anısına hazırlanan pulları piyasaya sürdü.
Thorpe'un ölümünden sonra eşi Patricia Askew, Pennsylvania'da, Mauch Chunk isimli bir kasabanın maddi sıkıntı içinde olduğunu ve turizmi canlandırmak için çözüm aradığını öğrenince, bir teklifte bulunur. Teklif kabul edilince Thorpe'un cenazesi Mauch Chunk'a getirilir. Halk oylama yapar ve kasabalarının ismi Jim Thorpe olarak değiştirilir. Bu değişimden sonra Jim Thorpe kasabası canlanır ve günümüze kadar turizmden geçinir.
Aslında hikayenin bir de trajik yanı var: Thorpe dönemin en iyi atleti olmasına rağmen hak ettiği üne kavuşamadı, dünyanın konuştuğu, herkesin tanıdığı bir efsane olamadı. Ama bir dönem formasını giydiği Carlisle Kolej takımı, Ordu takımıyla karşılaşırken Thorpe, o maçta kendisine engel olmak isteyen rakipiyle mücadele ederken ayağını kırdığı kişi ondan daha meşhur oldu ve tarih yazdı. Ayağı kırılan kişi, yıllar sonra 2. Dünya Savaşı'nda 1944-45 yıllarında Batı Avrupa'daki Müttefik kuvvetlerinin başkomutanlığını, 1951 de NATO'nun ilk başkomutanı, 1953-1961 yılları arası ABD'nin 34. başkanı olan Dwight Eisenhower'dan başkası değildi.
Olimpiyatlarda hepimizin aklını almış, tüylerimizi diken diken etmiş, Jameykalıymşız gibi sevindirmişti. Hatta 100 metrenin son metrelerini yavaşlayarak finişi geçerken "Ne yapıtın sen??" dedirtmesine rağmen 9,72'lik dereceyle Dünya rekoru kırmıştı. Ve o Usain Bolt Berlin'de yapılan Dünya Atletizm Şampiyonasında yine karşımıza çıktı. Bolt, bu kez eski rekoruna da fark attı. 9,58 gibi inanılmaz bir derece yaptı ki, bu yüz yılda hangi insanoğlu bu rekoru kıracak çok merak ediyorum! ABD'li Tyson Gay 9,71 ile ikinci, Jamaykalı Asafa Powell 9,84 ile üçüncü oldu. Final koşusu gelmiş geçmiş en hızlı 100 metre yarışı olarak tarihe geçti. 
